Column voorzitter
Is dit nou hervormen?
Nu de woningmarkt is hervormd en het Woonakkoord de nieuwe koers voor de woningmarkt bepaalt, komt het allemaal goed. Minister Blok geeft zichzelf in de brief aan de tijdelijke commissie Huizenprijzen zelfs een complimentje voor de ‘historische hervorming van de woningmarkt’. Zowel het CPB als DNB voorziet een stabilisatie op de woningmarkt met een voorzichtig herstel in 2014. En zelfs het IMF gaf een goedkeurend knikje; de prijsdalingen verlopen ordentelijk. Nu de consument nog.
Maar ik vraag u: wordt de woningmarkt hervormd of is minister Blok bezig met het op orde brengen van de eigen balans en die van de banken? Annuitair of lineair aflossen voor toetreders, een verhuurdersheffing; twee voorbeelden waarbij het interessant is het geld te volgen. Komt dit terug in de woningmarkt? Waarom moeten we opeens allemaal aflossen? Je kunt je afvragen of dit het juiste moment is om het de consument moeilijker te maken een woning te kopen. En is dit dan de hervorming die de woningmarkt voor decennia goed moet laten functioneren?
Natuurlijk, iedereen is het er over eens dat banken hun buffers moeten verhogen. En de staatsschuld naar beneden moet. Maar wat doet dat nu met de woningmarkt? Nederland heeft nog steeds zijn triple A status. Onze banken zijn niet omgevallen. Maar de woningmarkt is nog steeds niet aangetrokken; een belangrijke oorzaak daarvan ligt in het consumentenvertrouwen, de aangescherpte leencapaciteit en de moeizame hypotheekverstrekking. Onze banken hebben moeite geld te vergaren op de internationale kapitaalmarkt. De Nederlandse hypotheekpakketjes – voorheen zeer populair – zijn een stuk minder aantrekkelijk geworden, zeker nu de prijzen zo zijn gedaald. Volgens Blok gloort er licht aan het eind van de tunnel nu we met zijn allen gaan aflossen. Maar schept dit voldoende vertrouwen bij de internationale kapitaalmarkt? Hoe kijkt men daar naar de maatregelen voor de woningmarkt? Oftewel, hoe schatten zij de risico’s voor kapitaalverstrekking in?
Als zij er weer in geloven, dan lijkt het plan voor de pensioenfondsen mosterd naar de maaltijd. De banken kunnen weer maatwerk leveren bij hypotheekverstrekking en een restschuld meefinancieren. En de rente zou flink omlaag kunnen. Maar voorlopig hebben we dat pensioenplan broodnodig en in Nederland ligt de hypotheekrente ruim 1% hoger dan in de ons omringende landen. Vereniging Eigen Huis volgt dit proces al wat langer en werd onlangs door het CPB bevestigd in hun bevindingen. Oké, inmiddels verlaagt de ene na de andere bank mondjesmaat haar rentetarieven. Deze verlaging scheelt een slok op een borrel in de portemonnee van de woonconsument: zo’n 70 euro per maand voor een hypotheek van twee ton. Een lichtpuntje! Ik hoop dat het genoeg is om de woningmarkt weer op gang te trekken.
Maar voorlopig is het vertrouwen van de consument nog lang niet hersteld. Voorlopig zie ik de banken nog niet structureel meewerken aan herstel. En tussen de woningmarkt van het slot halen en structureel hervormen loert een enorme ‘gap’. Zolang vraag en aanbod niet op elkaar zijn afgestemd, zolang de grondprijzen veel te hoog zijn, zolang kopen en huren niet gelijkwaardig zijn, zolang is de woningmarkt niet hervormd. Pas als de huur- en koopmarkt echt goed op elkaar zijn afgestemd, dan kan Blok zichzelf met recht een klopje op de schouder geven omdat er sprake is van ‘een historische hervorming van de woningmarkt’.
Ed Hamming
Voorzitter VBO Makelaar
Eerder gepubliceerde columns
Klik op onderstaande links om eerder gepubliceerde columns in PDF-formaat te downloaden:
2013
2012
2011
2010