Blog over vastgoed

Daniel Koerhuis (VVD): “We moeten niet achterom maar vooruit kijken”

26 augustus 2020




Het tekort aan woningen loopt steeds verder op. Voor Daniel Koerhuis, Tweede Kamerlid voor de VVD en woordvoerder Wonen, is er maar één oplossing voor dat probleem: bouwen. En wat hem betreft mag de overheid daarbij de regie nemen; veel meer dan nu het geval is. Maar een ministerie van VROM? Nee, dat moeten we niet willen volgens de liberaal: “We moeten niet achterom maar vooruit kijken.”

Zo’n slecht idee is dat toch niet? Onlangs verzuchtte de directeur van een woningcorporatie dat hij terugverlangde naar het ministerie van VROM ‘van weleer’. De centrale blik op onze volkshuisvesting moet terug, pleitte hij.

“Met die laatste opmerking ben ik het van harte eens. Maar wonen en ruimtelijke ordening c.q. gebiedsontwikkeling zitten nu al bij elkaar bij Binnenlandse Zaken. Prima toch? Waarom zou je dat willen veranderen?”

Bijvoorbeeld omdat zo’n minister dan alle aspecten van de woningmarkt (o.a. infrastructuur)  kan coördineren.

“Dat kan op heel veel andere manieren. Kijk: het echte probleem van de krappe woningmarkt is het tekort aan plannen en aan locaties. Daarom heb ik bij het aantreden van het huidige kabinet al gevraagd om een halfjaarlijks overzicht van de voorliggende plannen. Ik heb een initiatiefnota ingediend waarin ik voorstel om minimaal 30 procent méér te programmeren dan gepland is. We moeten tot 2030 een miljoen woningen bouwen. Dan moet je dus plannen maken voor 1,3 miljoen. Er valt onderweg nog wel eens wat af.”

“Iedereen heeft het over ‘dure huur’, maar in feite is slechts één procent van de voorraad duur."

Waardoor lukt dat niet?

“Doordat enkele provincies op de rem trappen én doordat sommige politieke partijen alleen maar bezig zijn met de herverdeling van woningen. Kijk maar naar Noord-Holland en Utrecht: daar houden ze stug vast aan de rode en groene contouren, terwijl we allemaal weten dat bouwen in het groen veel voordelen biedt: goedkopere grond en dito ontsluitingsmogelijkheden, meer schaalgrootte en minder protesten van omwonenden. In een provincie als Gelderland zijn ze weer super-voorzichtig: niet te veel plannen en vooral niet te ver vooruitkijken. Ik ben van mening dat we volop moeten plannen zodat we kunnen beginnen met bouwen.

Een mooi voorbeeld is het voormalige vliegveld Valkenburg bij Den Haag. 15 jaar lang werd er – zonder resultaat - gepraat. Ik heb de minister verzocht om in te grijpen met het ‘dreigement’ dat we anders zelf wel met een bestemmingsplan zouden komen. Dat heeft ze ook gedaan, en nu wordt dat een heel mooie woonlocatie. In Flevoland is het ook gelukt. Dat was figuurlijk ‘van de kaart gevallen’, want alle focus ligt op de Randstad. Je moet verder durven kijken, bijvoorbeeld naar uitleglocaties. Dat betekent niet dat we nieuwe Vinex-wijken moeten gaan creëren, maar wel dat we nadrukkelijk moeten kijken naar gebieden die ‘groen’ zijn én in alle opzichten geschikt voor woningbouw.”

De vrije huurmarkt kan ook wel een zetje gebruiken.

“Absoluut. Iedereen heeft het over ‘dure huur’, maar in feite is slechts één procent van de voorraad duur. En afgezien van dat gegeven, is de vrije huursector veel te klein; veel kleiner dan in de ons omringende landen. Vergeleken bij de sociale huursector is er wel heel weinig vrije huur. Die sector moet veel groter worden. 

Ik heb ingestemd met  de ‘WOZ-cap’. De WOZ-waarde van de woning mag straks maar voor een derde meetellen bij het vaststellen van de huurprijs. Ik begrijp de beleggers die nu boos zijn over vermeend verlies van inkomsten. Maar de beleggers die het politieke debat hebben gevolgd, weten dat ik heb moeten knokken voor die 33 procent. Anders was het maar 25 procent geworden of was  de WOZ-waarde helemaal geschrapt. Dat was voor die eigenaren nog veel erger geweest.

Bovendien zit in het hele pakket ook een regeling voor scheefwoners: die zouden eerder moeten verhuizen naar een duurdere woning en die krijgen straks een verbeterde inkomensafhankelijke huurverhoging. De VVD is groot voorstander van meer doorstroming op de woningmarkt. Opvallend is trouwens wel dat niemand praat over een andere categorie scheefwoners: de huurders die tot hun nek in de schulden zitten. Wat mij betreft zouden die moeten kunnen verhuizen naar een goedkopere woning.”

"Wat dat label betreft: dat zit al lang in de pijplijn en er zijn afspraken over gemaakt met de sector. Overigens: wat is label C nou helemaal? Isoleren, dubbele beglazing en zonnepanelen; dan moet je al wel bij label B zijn.”

Voor starters is het sowieso vrijwel onmogelijk om een woning te kopen.

“Ik ben van mening dat we voor starters wat té streng zijn geweest. Zestig procent van de starters heeft het bedrag voor de kosten koper niet op hun spaarrekening. Dat zit me dwars want de VVD is een groot voorstander van eigenwoningbezit. Het voorstel van VBO om de overdrachtsbelasting af te schaffen, de leentermijn naar 40 jaar te verlengen en de mogelijkheid te bieden om de kosten van de aankoopmakelaar mee te financieren, vind ik dan ook heel sympathiek. Maar nogmaals: het echte probleem zit in het tekort aan plannen, locaties en – mede door stikstof en PFAS – vergunningen.”

In 2023 moeten alle kantoorgebouwen volgens het Klimaatakkoord het energielabel C hebben. VBO ziet daar een probleem ontstaan voor de onderkant van de vastgoedmarkt. De incourante voorraad krijgt het nog moeilijker doordat de duurzaamheidsinvesteringen niet worden terugverdiend. Nog afgezien van de vraag hoeveel kantoorruimte er straks nog nodig is. Er zullen veel meer mensen thuiswerken.

“Dat is maar de vraag. Ik krijg juist signalen dat er méér ruimte nodig is omdat al die mensen anderhalve meter afstand moeten houden, ook op kantoor.

En wat dat label betreft: dat zit al lang in de pijplijn en er zijn afspraken over gemaakt met de sector. Overigens: wat is label C nou helemaal? Isoleren, dubbele beglazing en zonnepanelen; dan moet je al wel bij label B zijn.”

U denkt er gemakkelijk over.

“Helemaal niet. Ik vind ook dat we de CO2-uitstoot vérgaand moeten beperken. Echter: de Rekenkamer heeft een vernietigend oordeel uitgesproken over de proeftuinen voor aardgasvrije wijken. Dat gaat over het aardgasvrij maken van de bestaande voorraad en dat is heel erg duur als je dat niet op de goede manier doet. Bovendien is de CO2-winst van de eerste stappen (door de maatregelen die je neemt om label C te krijgen) heel groot. De CO2-winst van de laatste stap daarentegen, is heel klein. Je bereikt 80 procent van de energiebesparing met 20 procent van de investeringen. Ik zie het probleem dus niet!”

Drs. D.A.N. Koerhuis

Daniel Koerhuis (1981) is sinds 23 maart 2017 lid van de Tweede Kamerfractie van de VVD. Hij was ambtenaar in Brussel en woont in Raalte. Enige jaren was hij betrokken bij het instrumentarium dat tot grotere financiële stabiliteit moeten leiden, zoals de Europese noodfondsen. Daarnaast was hij betrokken bij de hulpprogramma's voor Cyprus en Griekenland. Daarna werkte hij bij de Single Resolution Board (SRB), onderdeel van de Europese Bankenunie. Daniel Koerhuis is woordvoerder wonen en bouwen. 

Meer informatie

Lees de persberichten van VBO